Wpływ reklam na dziecko

pixabay.com - mojzagrebinfo

Telewizja ma negatywny wpływ na życie, ponieważ zawęża światopogląd, co jest spowodowane podawaniem i przyswajaniem, przez widza, odpowiednio spreparowanych i przetworzonych informacji. Specjaliści od reklamy wiedzą, że najbardziej podatną na sugestie grupą konsumentów, są dzieci, które wobec ich przekazu są bezbronne. Dlatego tworzą reklamy, które w niezwykły sposób docierają do dziecka, poświęcającego uwagę ekranowi telewizora, przez który jest manipulowany, czarowany i mamiony kolorem, ruchem, dźwiękiem czy chwytliwym hasłem.

Jakie cechy przejawiają reklamy?

  • Są kolorowe i mamią dźwiękiem oraz ruchem.
  • Są dostosowane do wieku odbiorcy.
  • Oddziałują na emocje dziecka.
  • Pojawiają się często, aby widz nie zapomniał o prezentowanym produkcie.
  • Dzieci grające w reklamie budzą sympatię innych dzieci, są szczęśliwe, zadbane i podobne wiekowo do odbiorcy.
  • Dorośli reklamujący jakiś produkt wydają się dla dziecka ekspertem i autorytetem w tej dziedzinie.
  • Otoczenie reklamy jest barwne, atrakcyjne i ciekawe dla dziecka.

Dziecko, u którego nie ukształtowało się jeszcze myślenie abstrakcyjne i hipotetyczno-dedukcyjne, nie rozumie, że informacje zawarte w reklamie telewizyjnej są przekłamane i przerysowane. Dlatego maluch, często stara się wpłynąć na decyzje rodziców dotyczące zakupów.

Jednak nawet dziecko w wieku szkolnym, pomimo tego, że zdaje sobie sprawę z tego, jaki jest cel reklamy, to nie uświadamia sobie, że dysponuje ona ogromną siłą. A mianowicie oddziaływanie reklam ma za zadanie zaszczepić sztuczne pragnienie posiadania i utrwalić w dziecku przekonanie, że celem życia jest posiadanie. Reklama, poprzez różne techniki, metody i podświadome sugestie, bombarduje dziecko szeregiem działań niezamierzonych. I chociaż nie każde obejrzenie reklamy kończy się zakupem prezentowanego przedmiotu, to emocje, jakie wywołują, stają się składnikiem życia psychicznego dziecka i wpływają na ich postawy oraz zachowania.

Jak reklama wpływa na świadomość i zachowanie dziecka?

  • Zniewala umysły przekazując wypaczony obraz rzeczywistości, czyli zaciera różnice między wyobraźnią odbiorcy a realiami, kreując rzeczywistość w umyśle dziecka, dla którego obrazy pojawiające się w reklamach to obrazy z prawdziwego życia.
  • Wpaja postawę konsumpcyjną i kształtuje przekonanie, że celem życia jest posiadanie, a o wartości człowieka stanowi ilość posiadanych rzeczy.
  • Wpaja fałszywy model wychowania – dzieci w reklamach mają wszystko, czego pragną, robią wiele niesamowitych rzeczy, a kiedy są niegrzeczne, nikt na ich zachowanie nie zwraca uwagi.
  • Utrwalają stereotypowy podział ról – mama dba o dom, tata często choruje.
  • Stanowią źródło konfliktów i nieporozumień między dzieckiem a rodzicami, którzy często odmawiają prośbom malucha.
  • Stanowią przyczynę frustracji dziecka, które pragnie prezentowanych produktów, pomimo tego, że wie, że rodzice nie są w stanie spełnić jego prośby.
  • Rozbudzają w dziecku łakomstwo, agresję i wpływają na erotyzację wyobraźni.
  • Powodują rozczarowanie dziecka, które bezkrytycznie odbierając reklamę, nie wie, że w rzeczywistości przedmiot może być niegodny uwagi albo całkiem inny, niż obiecywała reklama, a wtedy czuje się oszukany przez dorosłych.
  • Lansuje nieprawidłowe wzorce – dziecko naśladuje osoby z reklam, ich zachowanie, sposób ubierania i mówienia.
  • Pośród wszystkich negatywów dotyczących reklam, warto dodać, że posiadają one pozytywną cechę, a mianowicie, wspierają wysiłki wychowawcze rodziców, poprzez pokazywanie atrakcyjnych produktów związanych z higieną i zdrowiem. Ale to chyba jedyny plus.

Na szczęście moc reklamy maleje z wiekiem dziecka. Dojrzewając, niektóre dzieci powołują się na zdrowy rozsądek i uczą się na doświadczeniach nietrafionych produktów, przez co stają się bardziej sceptyczne.

Co zrobić, jak dziecko domaga się produktu z reklamy, a rodzice się nie zgadzają na zakup?

  1. Należy próbować rozmawiać z dzieckiem, spokojnie tłumacząc, dlaczego nie chcemy kupić tego produktu.
  2. Należy poświęcać czas na zabawy i rozmowy z dzieckiem. Może zachcianka reklamowanego produktu stanowi przedmiot zastępczy, wobec potrzeby kontaktu z rodziną.Nie należy ulegać histerii i rozpaczy dziecka – dla własnego spokoju lub ze względu na poczucie wstydu. Odpuszczając raz, pokazuje się dziecku, że jego metoda jest skuteczna. Nie dyskutować w trakcie takich zachowań.
  3. Należy stworzyć możliwość wyboru pomiędzy dwoma upragnionymi przez dziecko produktami lub danym produktem, a inną przyjemnością.
  4. Należy spędzać mniej czasu przed telewizorem lub w miarę możliwości unikać oglądania. Im mniej spreparowanych, przetworzonych informacji i łudzących reklam, tym lepiej dla światopoglądu, zdroworozsądkowego myślenia i rozwoju dziecka.
  5. Należy skupiać uwagę dziecka na innych wartościowych produktach w atrakcyjny dla dziecka sposób.
  6. Należy spróbować zaprezentować słabe działanie tego produktu i uświadamiać, że to tylko wyidealizowany obraz rzeczywistości, a przedstawiona zabawka nie żyje własnym życiem.
  7. Należy zaproponować dziecku oszczędzanie otrzymywanych pieniążków na wymarzony przedmiot. Dzięki temu nauczy się i zrozumie, że nie wszystko przychodzi łatwo, a na zachciankę trzeba zapracować.

Pewne jest, że dzieci nie unikną kontaktów z reklamami, ponieważ pojawiają się one nie tylko w telewizji, ale także na witrynach i bilbordach, gdzie grafiki nie posiadają selektywności wiekowej i często są przesycone seksualnością czy brutalnością. Jednak dopóki dzieci nie nauczą się rozpoznawać mechanizmów reklam i rozsądnie decydować, obowiązkiem rodziców jest je chronić.

Źródło:
M. Braun-Gałkowska, Dzieci – odbiorcy reklam. Wychowawca 2002/7-8
R. Cialdini, Wywieranie wpływu na ludzi.