Witaminy w diecie dziecka

Wszędzie mówi się o stosowaniu diety bogatej w witaminy. Wiedzą to zarówno dorośli, jak i dzieci, które chętnie śpiewają: „Witaminki, witaminki dla chłopczyka i dziewczynki”. Dzieci każdego dnia i w określonych dawkach powinny przyjmować witaminy poprzez zjadanie zbilansowanych posiłków.

Co to są witaminy i po co się je stosuje?

Witaminy to związki chemiczne posiadające zróżnicowaną budowę i funkcję, ale najważniejszy jest fakt, że są one konieczne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Każda z witamin ma inne zadanie do wykonania, a konsekwencje nie podawania witamin mogą być bardzo poważne i mogą prowadzić do obniżonej odporności, krzywicy, złego stanu uzębienia, choroby krwotocznej, a także doprowadzić do nieprawidłowego działania systemu nerwowego czy anemii. Konsekwencji niedoboru witamin może być dużo więcej, dlatego warto pamiętać o właściwą podaż witamin w posiłkach.

 Za najważniejsze uznaje się: witaminy z grupy A, B, C, D oraz K. 

Witamina A wpływa na właściwy wzrost i rozwój kości, na prawidłowe funkcjonowanie nabłonka skóry, wzroku, przewodu pokarmowego i oddechowego. Chroni przed nowotworami i chorobami serca, a także zapobiega wysychaniu skóry i infekcjom.

Witamina A znajdują się w: tranie, żółtych serach, wątróbce, żółtkach jaj, szpinaku, rybach, maśle i margarynie, sałacie, groszku, szczawiu, jagodach i w żółto-pomarańczowych owocach i warzywach (marchewce, morelach, dyni, brzoskwiniach).

Witaminy z grupy B oddziałują na pracę całego organizmu – na układ odpornościowy, nerwowy czy kostny. W tej grupie wyróżnia się witaminy:

  • B1 – wspomaga działanie układu nerwowego, serca, mięśni i produkcję krwinek czerwonych, a także bierze udział w produkcji energii.
  • B2 – wpływa na prawidłowe działanie skóry i błon śluzowych, wzroku i układu nerwowego, a także bierze udział w produkcji energii.
  • B3 (nazywana jest witaminą PP lub niacyną) – wspomaga utrzymanie zdrowej skóry, a także bierze udział w produkcji energii.
  • B5 (nazywana jest kwasem pantotenowym) – wpływa na wytwarzanie przeciwciał, bierze udział w odnowie skóry i błon śluzowych, wspomaga proces pigmentacji włosów, a  także reguluje prawidłowy wzrost.
  • B6 – wspomaga produkcję białych i czerwonych krwinek, podnosi odporność organizmu i wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
  • B7 (nazywana witaminą H) – wspomaga działanie tarczycy, prawidłową budowę i funkcjonowanie skóry oraz włosów.
  • B9 (nazywana jest kwasem foliowym) – sprzyja tworzeniu czerwonych krwinek, ale przyjmowana przez kobiety w ciąży zapobiega wadom cewy nerwowej dziecka.
  • B12 – odpowiada za tworzenie czerwonych krwinek i jest niezbędna do prawidłowej pracy układu nerwowego i przewodu pokarmowego. Co ciekawe witamina B12 uczestniczy w syntezie hormonu, który m.in. przyczynia się do wykształcenia ciepłych uczuć: miłości, szczęścia i radości.

Witaminy grupy B znajdują się w: mięsie, rybach, żółtkach jaj, mleku i w jego przetworach, wątróbce, drożdżach, kiełkach pszenicy, ziemniakach, marchwi, płatkach owsianych, soi, kaszy jęczmiennej, brązowym ryżu, burakach i w zielonych warzywach (sałacie, szpinaku, kapuście, botwince).

Witamina C jest silnym antyoksydantem i zapobiega uszkodzeniu oraz obumieraniu komórek. Wpływa na pracę układu immunologicznego (na odporność i gojenie się ran), przeciwdziała chorobom serca, a także kontroluje stan naczyń krwionośnych, kości, chrząstek i więzadeł.

Witamina C znajduje się w: porzeczkach, agreście, aronii, dzikiej róży, truskawkach, malinach, cytrusach (grejpfrutach, cytrynach i pomarańczach), kalafiorze, kapuście, brokułach, groszku, szczypiorku, ziemniakach, pomidorach, czerwonej papryce, ziemniakach, rzodkiewce, chrzanie, brukselce, rzepie i natce pietruszki.

Uwaga! Przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy C sprzyja tworzeniu się kamieni nerkowych!

Witamina D jest potrzebna do prawidłowego wchłaniania mikroelementów, takich jak wapń, potas i fosfor. Jest konieczna dla zachowania odporności, prawidłowego wzrostu kości i zębów oraz prawidłowego działania systemu nerwowego. Naturalna witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Natomiast jej niedobór prowadzi do choroby zwanej krzywicą.

Witamina D znajduje się w: tranie, rybach (węgorz, śledź, szprot, makrela, łosoś), wątróbce, żółtkach jaj, maśle i margarynie, serach żółtych, mleku i produktach mlecznych, grzybach i drożdżach.

Witamina K bierze udział w rozwoju kośćca, odpowiada za prawidłowe krzepnięcie krwi, dzięki czemu zapobiega krwawieniom i przyspiesza gojenie złamań. Działa przeciwzapalnie (przeciwgrzybicznie i przeciwbakteryjnie) i przeciwbólowo.

Witamina K znajduje się w: mleku, zielonej herbacie, serze żółtym, żółtkach jaj i zielonych warzywach (sałacie, jarmużu, kapuście, brokułach, szpinaku, kalarepie).

Najlepszym źródłem witamin i składników mineralnych jest zbilansowana i urozmaicona dieta. Dlatego wszystkie witaminy powinny być dostarczane dziecku wraz z pożywieniem, (a nie za pomocą preparatów z aptek). Wyjątek jednak stanowi witamina D, która w największej ilości wchłaniana jest przez skórę, dzięki promieniom słonecznym. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D reguluje spędzenie 15-20 minut na słońcu. Jednak w okresie jesienno-zimowym warto zastosować suplementację tej witaminy, aby nie spowodować jej niedoboru.

Natomiast drugi wyjątek w sztucznej suplementacji witaminowej stanowi witamina K, (ale tylko w przypadku noworodków), ponieważ jest ona syntetyzowana przez mikroflorę jelit. Natomiast noworodki nie mają jeszcze dobrze rozwiniętego środowiska bakterii jelitowych i dostają witaminę K po porodzie, aby uniknąć, grożącego życiu, krwotoku wewnętrznego.

Tak więc rodzice powinni dostarczać dzieciom witamin w pożywieniu, dbając o to, aby w jadłospisie malucha znalazło się jak najwięcej warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, nabiału i jaj. Ponieważ niedobór witamin i minerałów może hamować wzrost, uszkadzać układ immunologiczny, wpływać na zdolność do nauki, decydować o rozwoju wad postawy, chorób oczu czy zębów.

Należy pamiętać, że każda dieta (bezglutenowa, wegetariańska, wegańska lub eliminująca nabiał) powinna zostać starannie zbilansowana, tak aby w miejsce odrzuconych składników, wprowadzić wartościowe w naturalne witaminy zamienniki. Stosowanie preparatów witaminowych powinno stanowić ostateczność (i powinno mieć miejsce dopiero po wcześniejszej konsultacji z dietetykiem, lekarzem lub psychologiem), gdyż wiele suplementów witaminowych posiada różne niepotrzebne dodatkowe składniki m.in. cukry lub mogą być źle wchłaniane przez organizm dziecka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *